กิจกรรมนักสำรวจน้อย ในป่าชายเลน

 

12 - 14 พฤษภาคม 2549

กิจกรรมในช่วงฤดูร้อน ที่เหมาะต่อการเรียนรู้ธรรมชาติ และวิถีชุมชน คงไม่เหมาะเท่ากับที่นี่มาก่อน นั่นก็คือ เมืองที่ปลายจดของลำน้ำไหลมารวมกัน และประกอบไปด้วยคลองน้อยใหญ่ ที่ทำให้วิถีชุมชนมีความหลากหลาย และเต็มไปด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น

กับธรรมชาติป่าชายเลยที่เต็มไปด้วยควงามหลากหลาย ของสิ่งมีชีวิตน้อยใหญ่ ที่มารวมกันเป็นเสมือน แหล่งต้นกำเนิดของมวลอาหาร ที่ล่อเลี้ยงผู้คนมากมาย

ค่ายเรียนรู้สู่ธรรมชาติ ตอน ท่องเมือง 3 สมุทร ครั้งที่ 2 ได้นำน้อง ๆ และคุณพ่อคุณแม่ สัมผัสอีกรูปแบบการเรียนรู้หนึ่งที่เป็นหัวใจหลัก แบบฉบับ ของศูนย์กิจกรรมฯ

..........................................................................................

 
 

จากจุดเริ่มต้น ในใจกลางกรุงเทพมหานคร วิ่งตรงสู่เมืองปากน้ำ สมุทรสงคราม ระหว่างทางผ่านนาเกลือ ที่กินพื้นที่กว้าง มีให้เห็นตลอดแนว เป็นตัวบ่งบอกว่า เข้าสู่เมืองที่เป็นแหล่งผลิตเกลือสมุทรอีกแห่งหนึ่งแล้ว

ก่อนที่เราจะเข้าสู่ที่พัก กิจกรรมแรกก็เป็นการเรียนรู้ ในเรื่องของนาเกลือ จากภูมิปัญญาท้องถิ่น สู่ผลิตผลที่ได้มากกว่าเกลือโดยทั่วไป

น้อง ๆ ได้ลงมือบดขยี้ เกล็ดเกลือจืด ที่ผ่านการคั่ว ในเป็นสีขาวเนียน กว่าจะผ่านขบวนการขั้นตอนที่อาศัย แรงและความอดทน ไม่ใช่น้อย จากเกลือจืดกลายเป็นแป้ง ที่มีส่วนผสมของขมิ้น เผื่อถนอมผิว

กิจกรรมการทำขนมไทย ๆ

พักทานข้าวให้อิ่มท้องที่นาเกลือ ก่อนจะเดินทางต่อไปเข้าสู่ที่พัก ณ โฮมสเตย์เรือนทรงไทย ที่อัมพวา จัดสัมภาระเรียบร้อย น้อง ๆ ก็ได้เริ่มลงมือ ทำขนมต้ม และขนมเทียนงา ขนมไทย ทำไปกินไป เป็นที่สนุกสนาน

เที่ยวตลาดน้ำอัมพวา

หลังจากนั้นอีกไม่นาน ใกล้ช่วงเย็น เราเดินทางมาที่ตลาดน้ำอัมพวา สถานที่ที่มุ่งหวังมาทานอาหารในบรรยากาศ แบบดั้งเดิม เติมเต็มอิ่มท้องกับอาหารหลากหลายที่บริการ ถึงริมน้ำ จวบจนความมืดเริ่มปกคลุม เป็นเวลาของกิจกรรมนั่งเรือดูหิ่งห้อย ที่ส่องแสงบนต้นไม้ริมฝั่งน้ำ ที่นับวันเริ่มจะหดหายลงไป ทิ้งท้ายด้วยเรื่องเล่า นิทานหิ่งห้อย จากพี่ต้น เอาไว้ก่อนนอน

.....................................................

ทำบุญ ตักบาตรในยามเช้า ๆ

เป็นธรรมดาของเช้าวันแรก น้อง ๆ มักจะตื่นก่อนพี่ ๆ ทุกคน ค่ายนี้ก็เช่นเดียวกัน หลังจากน้อง ๆ จะเริ่มใช้พลังงานในการวิ่งเล่นกันแต่เช้าแล้ว ก็ต้องเปลี่ยนมาสำรวม เมื่อได้ใส่บาตร ในช่วงเช้า และเริ่มเนื้อหาการเรียนรู้เรื่องของนก จากพี่อ้น ก่อนอาหารเช้า

แล้นเรือลุยโคลน ที่คลองโคน

ทุกคนดูกระตือรือล้น เป็นพิเศษ เพราะวันนี้ถือเป็นหัวใจหลักของค่ายครั้งนี้ คือ ได้ลงลุยในป่าชายเลน และถีบกระดานเก็บหอยกัน ซึ่งจะต้องอยู่ในสภาพที่มอมแมม กันทั่วหน้าแน่

ช่วงสายของวันนี้เราเดินทางมาถึงบ้านลุงเทือง ที่คลองโคนกัน ไม่ต้องรอให้เสียเวลา แบ่งคนขึ้นเรือได้ ก็จัดการแล่นออกจากคลอง สู่หาดโคลน ระหว่างทาง ฝูงลิงแสมออกมาหากิน หลายสิบตัว เรือวิ่งขึ้นบนเลน พร้อมกับเสียงฮือฮา ตื่นเต้นของน้อง ๆ ตัดเข้าสู่คลองที่ทอดยาวเข้าไปในป่าชายเลน

ถีบกระดานลุยเก็บหอยแครง

ไม่รอช้า พี่ ๆ เรียกน้องขึ้นจากเรือ ช่วยกันลุยเก็บตัวอย่าง ทั้ง ปลาตีน หอย ปู กุ้ง แมงดา เข้าสู่กล่องตัวอย่าง เพื่อเตรียมคัดแยกสู่การเรียนรู้ในเวลาต่อไป

หลังจากนั้น เรากลับออกจากป่าชายเลน มาที่หาดโคลน เมื่อเรือจอดสนิท พี่ ๆ ได้ทิ้งกระดานถีบเลนออกจากเรือ พร้อมกระโจนลงกับน้อง ๆ ขึ้นบนกระดาน ต่างคนต่างทุลักทุเลกันไป สร้างรอยยิ้ม และเสียงขบขันได้ตลอดเวลา

ปูก้ามดาบ ที่จับมาเป้นตัวอย่างในการเรียนรู้

กลับขึ้นจากเรือ ล้างตัวเรียบร้อยทานข้าวเที่ยงกัน เสร็จ พี่อ้นพี่ต้น แยกสิ่งที่จับมาได้ให้ดู ทั้ง ปลาตีน ปูก้ามดาบ ปูแสม หอยแครง หอยตลับ หอยแมงภู่ หอยปากกระจาด กุ้งฝอย แมงดาทะเล พร้อมทั้งพี่จ้อนอธิบายถึงแต่ละตัวให้น้อง ๆ ได้ฟังกัน ก่อนจะปล่อยกลับลงสู่ทะเล

การทำน้ำหมักชีวภาพ

 

หลังจากนั้นเราก็กลับมาเรียนรู้เรื่องของ น้ำหมักชีวภาพกันต่อ จากอาจารย์สมทรง ตกบ่ายแก่ ๆ น้องๆ ก็เดินดูนกกันในระแวดใกล้ ๆ กับบ้านพัก ทั้ง โพระดก ตีทอง กระเต็นอกขาว กระติ๊ด แซงแซว มีให้เห็นได้ไม่ยากนัก

คืนสุดท้ายของวันนี้ เริ่มเรื่องจากการเล่านิทาน ดวงดาวจากพี่ต้น และวิธีการดูดาวเบื้องต้น คืนนี้เป็นเรื่องของดาวประจำราศีสิงห์ ก่อนจะแยกย้ายเพื่อพักผ่อน

..............................................................

ทว่าเช้านี้ เป็นไปตามคาด น้อง ๆ ยังคงนอนหลับสนิท ก่อนที่พี่ ๆ จะปลุก คงเป็นเพราะความเหนื่อยล้าจากเมื่อวาน แต่ก็ไม่นานนักที่น้อง ๆ จากวิ่งเล่นกันต่อ

กิจกรรมดูนกยามเช้า บริเวณบ้านพักโฮมสเตย์

วันนี้มีโปรแกรมสุดท้ายคือ การเดินทางสู่ดอยหอยหลอด ลองทดสอบความสามารถในการจับหอยหลอดกัน แม้ว่าน้อง ๆ จะไม่ประสบผลสำเร็จในการหยอดปูน ลงรูหอยหลอดก็ตาม แต่น้อง ๆ ก็เป็นลูกมือที่ดี สำหรับพี่อ้น แน่นอน

การทดลองจับหอยหลอด

กลับมาที่พักอีกครั้ง เพื่อทานข้าวเที่ยง และเตรียมสัมภาระเดินทางกลับ จะดูวุ่นวายอยู่ไม่น้อย เมื่อน้อง ๆ มักจะจำของตัวเองไม่ได้ สุดท้ายแล้วที่สุด ก็ปิดค่ายนี้ถึงกรุงเทพ ประมาณ 5 โมงเย็น พร้อมกับรอยยิ้ม ของผู้ปกครองบางส่วนที่มารับกลับบ้าน .......

ลิงแสม ที่อาศัยในป่าชายเลน

 

ศูนย์กิจกรรมเพื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ENAC)
7/368 เมืองทองธานี ถ.ป๊อปปูล่า ต.บางพูด อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี 11120 , Tel. / Fax. : 02-053-4384 , 089-161-7933 , 061-094-9052
E-mail : enac-club@hotmail.com , Facebook : www.facebook.com/enac.club
© 2017 enac-club.com All rights reserved.